در یک سیستم بخار، تله بخار (Steam Trap) نه تنها وظیفه تخلیه کندانس را بر عهده دارد، بلکه ضامن کیفیت بخار و راندمان حرارتی کل مجموعه است. انتخاب اشتباه تله بخار میتواند منجر به اتلاف انرژی، کاهش دمای فرآیند و از همه مهمتر، بروز پدیدههای مخربی همچون واتر همر شود.
پیش از پرداختن به جزئیات انتخاب، اگر با مکانیزمهای داخلی این تجهیزات آشنا نیستید، پیشنهاد میکنیم ابتدا مقاله طرز کار استیم تراپ (Steam Traps) را در وبسایت ما مطالعه کنید.

معیارهای اصلی در انتخاب تله بخار مناسب
بر اساس استانداردهای ارائه شده توسط کمپانی آیواز ترکیه، انتخاب تله بخار بر اساس نوع کاربرد و اولویت عملکردی (درجه A برای بهترین انتخاب و درجه B برای انتخاب جایگزین) صورت میگیرد. در ادامه، پرکاربردترین موارد را بررسی میکنیم:
۱. خطوط اصلی توزیع بخار (Steam Mains)

در خطوط انتقال، هدف اصلی تخلیه کندانس به محض تشکیل است. تلههای ترمودینامیکی (Thermodynamic) به دلیل ابعاد کوچک، مقاومت بالا در برابر انجماد و همچنین مقاومت عالی در برابر ضربات واتر همر، انتخاب اول (A) برای درین خطوط اصلی و انتهای خطوط (Line Ends) هستند.
۲. تجهیزات تبادل حرارتی (Process Heating)
در تجهیزاتی مانند مبدلهای حرارتی، کویلها و دیگهای پخت که نرخ انتقال حرارت بالا و تغییرات بار وجود دارد، تله بخار فلوتری (Float Type) بهترین گزینه (A) است. این تلهها کندانس را به صورت پیوسته و در دمای اشباع تخلیه میکنند که باعث تثبیت دمای فرآیند میشود.
۳. خطوط تریس (Tracing Lines)

برای نگه داشتن دمای لولهها و مخازن، تلههای ترموستاتیکی (Thermostatic) اولویت دارند. این تجهیزات با استفاده از کپسولهای حساس به دما، اجازه میدهند بخشی از گرمای محسوس کندانس نیز استفاده شود و در نتیجه مصرف بخار کاهش یابد.
جدول جامع انتخاب تله بخار
این جدول به شما کمک میکند تا بر اساس تجهیزات موجود در موتورخانه یا خط تولید خود، دقیقترین انتخاب را داشته باشید:
راهنمای جدول:
- A: بهترین انتخاب فنی و عملیاتی.
- B: انتخاب قابل قبول در صورت عدم دسترسی به اولویت اول.
| سیستم / کاربرد | فلوتتایپ با گوی شناور و ونت هوا (FT) | باکت معکوس (IB) | ترمودینامیکی (TDK-45) | ترموستاتیک (TIK-2 / SNTK-21 / TKK-41) | ترموستاتیک با ۳ کپسول (TK-3) | بیمتالیک (TK-1) | تخلیهکننده فوقتراکمی کندانس (KS-23) |
| خطوط افقی بخار | B | B | A | B | |||
| قبل از سپراتور | A | B | B | B | |||
| انتهای خطوط بخار | B | B | A | B | |||
| تخلیه خط | B | ||||||
| خطوط تریس حرارتی | A | ||||||
| کلکتور (جمع و توزیع) | B | B | A | ||||
| تجهیزات گرمایش حجمی | A | B | |||||
| مبدل حرارتی | A | B | B | ||||
| مخازن صفحهای | A | B | B | ||||
| پیشگرمکن سوخت | A | B | B |
راهنمای جدول:
- A: بهترین انتخاب فنی و عملیاتی.
- B: انتخاب قابل قبول در صورت عدم دسترسی به اولویت اول.
| سیستم / کاربرد | فلوتتایپ با گوی شناور و ونت هوا (FT) | باکت معکوس (IB) | ترمودینامیکی (TDK-45) | ترموستاتیک (TIK-2 / SNTK-21 / TKK-41) | ترموستاتیک با ۳ کپسول (TK-3) | بیمتالیک (TK-1) | تخلیهکننده فوقتراکمی کندانس (KS-23) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| گرمکن آب | A | B | B | ||||
| باتریهای گرمایشی | A | B | B | ||||
| هیتر صفحهای | B | A | B | ||||
| رادیاتور یا کنوکتور | B | B | A | B | B | ||
| مارپیچ گرمایش سقفی | B | A | B | B | |||
| اتاقهای خشککن | B | A | B | B | |||
| گرمکن گلخانه | B | A | B | B | |||
| ابزار بادی | B | A | B | B | |||
| خشککن شکر | |||||||
| تجهیزات آشپزخانه | A | B | B |
راهنمای جدول:
- A: بهترین انتخاب فنی و عملیاتی.
- B: انتخاب قابل قبول در صورت عدم دسترسی به اولویت اول.
| سیستم / کاربرد | فلوتتایپ با گوی شناور و ونت هوا (FT) | باکت معکوس (IB) | ترمودینامیکی (TDK-45) | ترموستاتیک (TIK-2 / SNTK-21 / TKK-41) | ترموستاتیک با ۳ کپسول (TK-3) | بیمتالیک (TK-1) | تخلیهکننده فوقتراکمی کندانس (KS-23) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| دیگ پخت ثابت | A | B | |||||
| دیگ پخت متحرک | B | A | |||||
| دیگ پخت ایستاده | A | ||||||
| فر بخار | B | A | |||||
| صفحات داغ | |||||||
| تجهیزات پزشکی | B | B | A | ||||
| اتوکلاو | B | B | A | ||||
| استریلایزر | A | B | B | ||||
| زودپز تحت فشار | |||||||
| تجهیزات فرایندی | A | B | B |
راهنمای جدول:
- A: بهترین انتخاب فنی و عملیاتی.
- B: انتخاب قابل قبول در صورت عدم دسترسی به اولویت اول.
| سیستم / کاربرد | فلوتتایپ با گوی شناور و ونت هوا (FT) | باکت معکوس (IB) | ترمودینامیکی (TDK-45) | ترموستاتیک (TIK-2 / SNTK-21 / TKK-41) | ترموستاتیک با ۳ کپسول (TK-3) | بیمتالیک (TK-1) | تخلیهکننده فوقتراکمی کندانس (KS-23) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| دیگ ثابت | A | ||||||
| دیگ متحرک | A | B | |||||
| آسیابها | A | B | |||||
| تبخیرکنندهها | B | A | B | ||||
| صفحات دوجداره گرمکن | A | B | |||||
| تجهیزات تقطیر | A | B | |||||
| مخازن | B | A | |||||
| تجهیزات ولکانیزاسیون | |||||||
| مخازن فرایندی (خروجی بالا) | B | B | A | B | |||
| مخازن فرایندی (خروجی پایین) | A | B | B | B |
راهنمای جدول:
- A: بهترین انتخاب فنی و عملیاتی.
- B: انتخاب قابل قبول در صورت عدم دسترسی به اولویت اول.
| سیستم / کاربرد | فلوتتایپ با گوی شناور و ونت هوا (FT) | باکت معکوس (IB) | ترمودینامیکی (TDK-45) | ترموستاتیک (TIK-2 / SNTK-21 / TKK-41) | ترموستاتیک با ۳ کپسول (TK-3) | بیمتالیک (TK-1) | تخلیهکننده فوقتراکمی کندانس (KS-23) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| مخزن گرمایشی با کویل مارپیچی کوتاه (سریع) | A | B | B | ||||
| مخازن روغن و آسفالت | A | B | B | ||||
| مخازن رنگ و پولیش | A | B | B | ||||
| اواپراتورها | A | B | B | ||||
| مخازن میکسر | A | B | B | ||||
| مخازن سوخت | A | B | B | ||||
| پرسها | |||||||
| پرسهای چندصفحهای (موازی) | B | B | A | ||||
| پرسهای چندصفحهای (سری) | B | A | |||||
| پرسهای تایر | B | A | B |
راهنمای جدول:
- A: بهترین انتخاب فنی و عملیاتی.
- B: انتخاب قابل قبول در صورت عدم دسترسی به اولویت اول.
| سیستم / کاربرد | فلوتتایپ با گوی شناور و ونت هوا (FT) | باکت معکوس (IB) | ترمودینامیکی (TDK-45) | ترموستاتیک (TIK-2 / SNTK-21 / TKK-41) | ترموستاتیک با ۳ کپسول (TK-3) | بیمتالیک (TK-1) | تخلیهکننده فوقتراکمی کندانس (KS-23) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| پرسهای ولکانیزاسیون | B | A | B | B | |||
| پرسهای قالبگیری | B | A | B | B | |||
| پرسهای تختهلایه (پلایوود) | B | A | B | B | |||
| گرمایش سوخت | |||||||
| هیترهای مخزن اصلی سوخت | A | B | |||||
| هیترهای خطی | A | B | |||||
| هیترهای خط مستقیم، خطوط لوله ژاکتدار | B | B | B | B | |||
| توربینها | A | B | B | ||||
| کاربردهای دریایی | A | B | B | B |
چرا انتخاب صحیح تله بخار حیاتی است؟
- جلوگیری از واتر همر: تجمع کندانس در خطوط بخار باعث ایجاد امواج سریع آب میشود که با سرعت بالا به تجهیزات برخورد کرده و میتواند منجر به شکستن بدنه شیرآلات و زانوها شود. تله بخار مناسب با تخلیه سریع، از بروز واتر همر جلوگیری میکند
- . بهرهوری انرژی: یک تله بخار که به درستی انتخاب نشده باشد یا بخار زنده را عبور دهد، هزینههای سوخت مشعل را به شدت افزایش میدهد.
- کنترل دقیق دما: در صنایع غذایی و دارویی، استفاده از تله بخار نامناسب باعث نوسان دما در جکتها و مبدلها شده و کیفیت محصول نهایی را به خطر میاندازد.
جمعبندی و مشاوره خرید
انتخاب بین یک تله بخار فلوتری برای فرآیند یا یک تله ترمودینامیک برای درین لوله، نیازمند دانش مهندسی و شناخت دقیق فشار و دمای سیستم است. متخصصین انرژی بخار آسیا به عنوان نماینده رسمی محصولات آیواز ترکیه، آمادهاند تا در انتخاب دقیق و سایزینگ تلههای بخار به شما مشاوره دهند. این شرکت انواع تله بخار کمپانی آیواز ترکیه شامل تله بخارهای مکانیکی، ترموستاتیکی و ترمودینامیکی این کمپانی را در سبد محصولات خود دارد.